Hướng dẫn cách hiệu chỉnh cân băng tải chuẩn xác, đơn giản

Quy trình kiểm định, hiệu chỉnh cân băng tải là một khâu trọng yếu trong quản lý và vận hành sản xuất, một giải pháp kỹ thuật nhằm giảm thiểu sai số đo lường, ngăn ngừa thất thoát nguyên liệu và tối ưu hiệu suất sản xuất. Bài viết này sẽ phân tích chuyên sâu về các bước kiểm định, tiêu chuẩn áp dụng, cùng những điểm then chốt cần lưu ý để doanh nghiệp triển khai công tác này một cách hệ thống và hiệu quả.

Hiệu chỉnh cân băng tải là gì?

Cân băng tải là thiết bị đo lường lắp trực tiếp trên băng tải, dùng để xác định khối lượng vật liệu rời di chuyển qua băng tải trong một đơn vị thời gian, đảm bảo việc vận chuyển và phân phối nguyên vật liệu diễn ra chính xác. Sau thời gian dài vận hành, cân băng tải thường bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khách quan như rung động cơ học, va đập trong quá trình vận chuyển, độ ẩm, bụi bẩn hoặc biến đổi nhiệt độ môi trường,…Những tác động này có thể gây ra sai số trong quá trình cân, ảnh hưởng trực tiếp đến số liệu sản xuất và gây thất thoát nguyên liệu.

Quy trình hiệu chỉnh cân băng tải là quá trình tinh chỉnh và đồng bộ lại hệ thống đo lường nhằm khôi phục độ chính xác của thiết bị sau thời gian sử dụng. Đảm bảo số liệu cân đo đáp ứng yêu cầu kỹ thuật trước khi nguyên vật liệu được chuyển sang công đoạn tiếp theo. Ngăn ngừa rủi ro sai lệch trong quản lý sản xuất, đặc biệt trong những ngành đòi hỏi tính chuẩn xác cao.

Tại sao phải hiệu chỉnh cân băng tải định kỳ?

Dưới đây là những lý do giải thích tại sao việc hiệu chỉnh và kiểm định cân băng tải là bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp sản xuất:

• Đảm bảo độ chính xác trong đo lường: Cân băng tải thường hoạt động trong môi trường có tải trọng lớn, rung động mạnh và nhiều bụi bẩn, khiến cảm biến lực dễ sai lệch. Hiệu chỉnh cân băng tải giúp hiệu chuẩn lại cảm biến và hệ thống đo lường, đưa thiết bị về trạng thái chuẩn theo thông số kỹ thuật và hạn chế tối đa thất thoát nguyên liệu và chi phí do sai số tích lũy.
• Tuân thủ quy định pháp luật: Theo quy định của Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, cân băng tải dùng cho mục đích giao nhận, mua bán hoặc thanh toán sản phẩm phải được kiểm định định kỳ. Thiết bị chưa hoặc hết hạn kiểm định không có giá trị pháp lý doanh nghiệp vi phạm có thể bị xử phạt hành chính và ảnh hưởng đến uy tín trong quan hệ đối tác.
• Nâng cao năng suất và hiệu suất sản xuất: hệ thống cân được hiệu chỉnh chính xác sẽ hoạt động ổn định, giảm rung lắc và sai lệch, hạn chế tình trạng dừng máy do lỗi kỹ thuật, giúp ổn định, nâng cao năng suất.
• Tiết kiệm chi phí bảo trì và sửa chữa: Hiệu chỉnh định kỳ giúp phát hiện sớm các lỗi tiềm ẩn như loadcell lệch chuẩn, dây tín hiệu lỏng hoặc nhiễu, bộ hiển thị sai thông số, xử lý kịp thời sẽ tránh phát sinh sự cố nghiêm trọng, tiết kiệm chi phí sửa chữa.
• Đảm bảo an toàn lao động: Cân băng tải sai lệch có thể dẫn đến hiện tượng kẹt, rung lắc hoặc dừng đột ngột, gây nguy hiểm cho người vận hành.
• Ngăn ngừa thất thoát và sai lệch trong sản xuất: Sai số tích lũy không được phát hiện kịp thời có thể gây ra sự thiếu hụt nguyên liệu giữa các công đoạn và giao hàng không đúng khối lượng cam kết, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và trực tiếp tác động đến uy tín và lợi nhuận của doanh nghiệp.
• Đảm bảo tính minh bạch và tin cậy của dữ liệu sản xuất: Trong nhiều nhà máy, cân băng tải được kết nối trực tiếp với hệ thống quản lý sản xuất (MES, ERP, SCADA). Nếu dữ liệu đo lường không chính xác, toàn bộ báo cáo thống kê, dự báo sản xuất và kế hoạch điều độ sẽ sai lệch.

Các bước thực hiện hiệu chỉnh cân băng tải

Bước 1: Kiểm tra tổng thể trạng thái thiết bị

Trước hết, cần tiến hành đánh giá toàn diện cả phần cơ khí, bao gồm khung, con lăn, dây băng và cụm truyền động, cũng như hệ thống điện tử như loadcell, bộ hiển thị và dây tín hiệu. Nhằm đảm bảo thiết bị không xuất hiện hư hỏng, biến dạng hay tình trạng lỏng lẻo có thể ảnh hưởng đến quá trình hiệu chỉnh. Nếu phát hiện sự cố, cần thực hiện ngay các biện pháp sửa chữa, bảo trì hoặc thay thế trước khi tiến hành bước tiếp theo, để tránh gây sai lệch kết quả.

Bước 2: Chuẩn bị dụng cụ và điều kiện hiệu chỉnh

Các dụng cụ tiêu chuẩn sử dụng trong quá trình hiệu chỉnh thường bao gồm máy đo lực, quả cân chuẩn hoặc khối chuẩn, thước đo độ nghiêng và tấm phẳng chuyên dụng. Tất cả các dụng cụ này cần được hiệu chuẩn định kỳ nhằm duy trì độ chính xác trong suốt quá trình sử dụng. Bên cạnh đó, cần thiết lập môi trường kiểm tra ổn định về nhiệt độ, độ ẩm và độ rung để hạn chế các tác động bên ngoài có thể làm sai lệch kết quả.

Bước 3: Kiểm tra và điều chỉnh lực căng băng tải

Để kiểm tra và điều chỉnh độ căng của dây băng, cần sử dụng máy đo lực nhằm xác định chính xác giá trị lực căng hiện tại. Việc căn chỉnh phải tuân theo mức khuyến nghị của nhà sản xuất hoặc theo các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành. Trong quá trình thao tác, cần đặc biệt cẩn trọng vì lực căng quá thấp có thể gây trượt băng, làm mất ổn định tải, trong khi lực căng quá cao lại dễ dẫn đến hao mòn sớm và hư hỏng các bộ phận cơ khí.

Bước 4: Hiệu chỉnh độ cân bằng và độ nghiêng băng tải

Để kiểm tra độ ngang bằng của băng tải, cần sử dụng thước đo kết hợp với tấm phẳng chuyên dụng. Nếu phát hiện sai lệch, phải tiến hành hiệu chỉnh lại các giá đỡ, con lăn hoặc khung đỡ để đảm bảo hệ thống ở trạng thái cân bằng. Cần lưu ý rằng, chỉ một độ nghiêng nhỏ cũng có thể gây ra sai số tích lũy đáng kể trong phép đo, đặc biệt là khi vận chuyển vật liệu rời với lưu lượng lớn.

Bước 5: Kiểm tra và xác nhận kết quả hiệu chỉnh

Để kiểm tra độ chính xác, cần đặt quả cân chuẩn hoặc vật liệu mẫu có khối lượng đã được xác định lên băng tải, sau đó so sánh kết quả hiển thị với giá trị khối lượng chuẩn. Nếu phát hiện sai lệch vượt quá ngưỡng cho phép, phải tiến hành hiệu chỉnh lại cho đến khi đạt yêu cầu tiêu chuẩn. Sau khi hoàn tất, cần lập biên bản kiểm tra và lưu trữ hồ sơ nhằm phục vụ công tác quản lý chất lượng cũng như đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành.

Các công cụ sử dụng để hiệu chỉnh cân băng tải

Thiết bị hiệu chỉnh và kiểm tra cơ bản

Cân điện tử có độ chính xác từ ±0,01% đến ±0,1% được dùng để đối chiếu trọng lượng sản phẩm trên băng tải. Thiết bị đo độ nghiêng với độ phân giải 0,01° giúp kiểm tra sự cân bằng, hạn chế sai số và tình trạng rơi vãi hàng hóa. Thiết bị đo rung có khả năng phát hiện dao động từ 0,01 mm/s hỗ trợ nhận diện sớm các sự cố tiềm ẩn.

Ngoài ra, thiết bị đo áp suất với sai số chỉ ±0,5% F.S đảm bảo áp suất khí hoặc chất lỏng trong hệ thống luôn ổn định. Phần mềm hiệu chỉnh chuyên dụng do nhà sản xuất cung cấp cho phép xử lý dữ liệu nhanh, giảm sai số xuống dưới 0,05%.

Thiết bị căn chỉnh băng tải

Máy cân chỉnh băng tải giúp điều chỉnh độ căng, chiều cao và góc nghiêng theo dung sai ±2 mm/m. Dụng cụ đo lực căng có thang đo từ 0–5000 N, đảm bảo độ ổn định của dây băng trong quá trình vận hành. Dụng cụ đo chiều dài có sai số không quá ±1 mm/m, giúp xác định chính xác kích thước sau khi căn chỉnh. Khi băng tải bị rách, máy ép băng tải chuyên dụng có thể phục hồi với hiệu suất kết dính đạt 85–90% so với băng mới, giúp tiết kiệm chi phí thay thế.

Thiết bị và dụng cụ kiểm định chuyên dụng

Tải chuẩn là các vật liệu có khối lượng xác định (bao cát, túi đá hoặc khối kim loại) được hiệu chuẩn và chứng nhận hợp lệ theo tiêu chuẩn OIML R111 Class M1 hoặc F1. Thiết bị đo tốc độ băng tải, thường là cảm biến quang hoặc từ, có độ chính xác đến ±0,01 m/s. Bộ chỉ thị trọng lượng và màn hình kỹ thuật số có độ phân giải từ 1/10.000 đến 1/30.000 giúp hiển thị kết quả chi tiết. Máy đo thời gian hoặc đồng hồ bấm giờ với độ chính xác ±0,001 s hỗ trợ tính toán khối lượng theo đơn vị thời gian.

Thiết bị thu thập dữ liệu (Data logger) có tần suất ghi từ 10–1000 Hz, kết hợp với phần mềm phân tích kiểm định để tính sai số tổng thể và lập báo cáo tự động. Cuối cùng, cân đối chứng được sử dụng song song với cân băng tải, nhằm so sánh và xác thực kết quả, đảm bảo độ tin cậy của phép đo.

Thực hiện kiểm định, hiệu chỉnh cân băng tải theo đúng quy trình không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng mà còn duy trì ổn định năng suất sản xuất trong dài hạn. Mỗi giai đoạn từ khâu chuẩn bị, hiệu chuẩn đến đánh giá kết quả đều cần tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành. Song song đó, việc hợp tác với đơn vị kiểm định uy tín và tuân thủ đúng chu kỳ kiểm định cũng đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo tính pháp lý cũng như độ chính xác, tin cậy của thiết bị.

Để tránh rủi ro và tối ưu hiệu quả vận hành, doanh nghiệp nên chủ động tiến hành kiểm định định kỳ. Nếu bạn muốn được tư vấn chi tiết hơn về quy trình cân chỉnh băng tải, hãy liên hệ ngay qua hotline 0911 823 219 hoặc truy cập website: bangtaihaphong.com.